Info

Centrum Sztuki WRO jest jedną z instytucji, którą stypendyści Programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Gaude Polonia mogą wybrać jako miejsce swojego półrocznego pobytu twórczego. Program przeznaczony jest dla młodych twórców kultury oraz tłumaczy literatury polskiej z krajów Europy Środkowo-Wschodniej, w pierwszej kolejności z Białorusi i Ukrainy.

W pierwszej połowie 2026 roku gościmy Darię Syvakos – artystkę i badaczkę pochodzącą z Ukrainy. Daria kończyła studia magisterskie na Uniwersytecie Sztuki w Berlinie w klasie nowych mediów i filmu eksperymentalnego, prowadzonej przez prof. dr Hito Steyerl i prof. Mykolę Ridnyiego, oraz posiada tytuł magistry ekonomii. Jej prace były prezentowane m.in. na Ars Electronica, w KW Institute for Contemporary Art, na Biennale w Kijowie, w Kunsthalle Baden-Baden i na Documenta 15. Wcześniej pracowała jako asystentka naukowa w Instytucie Problemów Sztucznej Inteligencji i wykładała na Uniwersytecie Sztuki w Berlinie. Od początku rosyjskiej okupacji swojego rodzinnego miasta w 2014 roku, Daria mieszkała i pracowała w różnych miejscach.

Jej prace dotyczą ukrytych infrastruktur – sieci energetycznych, systemów nawadniających, systemów więziennych – oraz ich wpływu na ciała, pamięć i ziemię. Daria wykorzystuje koncepcję disaster rehearsals (symulacji katastrof), aby badać, w jaki sposób kolaps jest wykorzystywany jako narzędzie kontroli, oraz by zgłębiać strategie oporu. Korzystając z silników gier i modelowania 3D, tworzy animacje i symulacje, które odtwarzają zmienione lub zniszczone przestrzenie. Projekty Darii śledzą cykle życia środowisk zabudowanych, siły, które je podtrzymują lub niszczą, oraz potencjalne przyszłości, w których nowe formy życia i praktyki zbiorowe wyłaniają się z pozostałości imperialnej przemocy.

Tak Daria Syvakos pisze o swoim projekcie:

Moja praca we Wrocławiu połączy historię cybernetyki i informatyki w Polsce, Ukrainie i Niemczech z długą i trwającą do dziś historią przemysłów wydobywczych oraz infrastruktury materialnej. Interesuje mnie, jak systemy obliczeń, automatyzacji i zarządzania technologią rozwijały się równolegle z górnictwem i produkcją przemysłową oraz jak te relacje funkcjonują obecnie w kontekście polityk dotyczących surowców krytycznych i algorytmicznych form kontroli.

Ważnym elementem projektu jest dla mnie wydobycie na pierwszy plan mniej widocznych wkładów w historię technologii, szczególnie pracy kobiet w matematyce, programowaniu i naukach ścisłych, takich jak Kateryna Juszczenko i Helena Rasiowa. Traktuję te postacie jako część alternatywnej genealogii technologii, łączącej cybernetykę, historię materii i praktyki nowych mediów.

W trakcie rezydencji planuję rozwijać ten projekt jako badawczo zorientowaną pracę z obszaru nowych mediów, pracując z archiwami i materiałami historycznymi związanymi z Wrocławiem oraz z szerszymi kontekstami Polski, Ukrainy i Niemiec.