Info
Miniatura nawiązuje do historii elektronicznych maszyn perkusyjnych – od pierwszego „Rhythmiconu” Léona Theremina po kultowe instrumenty Rolanda z lat 80.
Łączy klasyczny sekwencer krokowy XOX z generatorem rytmów euklidesowych, opartym na algorytmie znanym z matematyki starożytnej Grecji.
To prosty, ale elastyczny instrument, który pozwala budować złożone, (poli)rytmiczne struktury. dr(um) XOX E(uclidean) machine przywołuje zarówno kulturę eksperymentalnej elektroniki, jak i uliczne początki muzyki tanecznej, pokazując, że logika rytmu i algorytmu mają wspólne źródła.
Otwórz miniaturę w nowej karcie:
Czytaj dalej
Ta Miniatura to dr(um) XOX E(uclidean) machine czyli maszyna perkusyjna z sekwencerem krokowym XOX i generatorem rytmów euklidańskich. Łączy w sobie kilka elementów wziętych z historii i współczesności rozwoju technologii muzycznych i ich kulturowej recepcji. To bardzo prosty instrument, ale, dzięki kilku funkcjom takim jak możliwość randomizacji i tworzenia ścieżek o różnej długości dla różnych perkusjonaliów oraz wspomnianym mechanizmom euklidiańskim pozwala tworzyć rozmaite struktury (poli)rytmiczne.
Maszyny perkusyjne to instrumenty muzyczne pozwalające wydobywać dźwięki perkusyjne, ale także układać z rytmiczne struktury, czyli sekwencje. Ich historia sięga przynajmniej do lat 1930-32, kiedy inżynier-wizjoner Léon Theremin skonstruował Rhythmicon – instrument podobno wyjątkowo trudny w obsłudze, zarazem zdolny do tworzenia struktur rytmicznych na bazie szeregów harmonicznych, przy czym efekty pracy Rhythmiconu stanowiły materiał muzyczny zbyt trudny do zagrania na „ręcznie” kontrolowanych instrumentach. Tym samym instrument Theremina z miejsca dokonał małej muzycznej rewolucji: przeniósł punkt nacisku w muzycznych poszukiwaniach z treningu i zastosowania manualnej zręczności na myślenie o samej naturze i przydatności materiału muzycznego, którego złożoność mogła od tego momentu wynikać z intelektualnego potencjału oraz estetycznej i twórczej wyobraźni autora.
Inny przewrót nastąpił za sprawą maszyn perkusyjnych Roland TR-808 (1980) TR-606 (1981) i Roland TR-909 (1983) oraz syntezatora basowego TB-303 (1981) – podobo producent zaprojektował te instrumenty (w szczególności TR-606, TB-303) jako tanie maszyny wspomagające trening gry na bardziej tradycyjnych instrumentach (np. gitarze), stanowiące nieco ciekawszego kompana do gry niż metronom. Muzycy o w miarę tradycyjnie zorientowanych preferencjach estetycznych gremialnie zignorowali innowacje firmy Roland, natomiast instrumenty, po kulturowym zezłomowaniu przez pierwotnych adresatów, zostały zaadoptowane przez uliczne i podziemne kultury taneczne (np. acid house jest uważany za gatunek muzyczny, który w zasadzie wyłonił się z piwnicznych i garażowych eksperymentów z TR/TB).
Zanim ceny instrumentów poszybowały w górę okazało się, że uliczne (kontr)kultury muzyczne dysponują aparaturą pomagającą ominąć niedostatki manualnego warsztatu instrumentalisty (choć trzeba przyznać, że i te instrumenty doczekały się swoich wirtuozów) i, podobnie jak innowacja Theremina, przenoszącą definicję muzycznego zadania w stronę przekładania efektów pracy wyobraźni muzycznej na dźwiękowy rezultat – przy czym dość szybko okazało się, że posiadacze takiej wyobraźni muzycznej rekrutują się z niekoniecznie oczywistych środowisk.
Sekwencer krokowy z edycją XOX to jeden z rewolucyjnych i zarazem nieprawdopodobnie prostych i oczywistych (kiedy się go już zna) mechanizmów edycji struktur rytmicznych składających się na to, czym maszyna perkusyjna powinna dysponować. Pattern rytmiczny w sekwencerze krokowym z edycją XOX składa się ze stałej liczby kroków, które można włączać (X) lub wyłączać (O), patterny mogą być odtwarzane w pętli lub również sekwencjonowane, oraz są zwykle podzielone na ścieżki dla osobnych instrumentów.
Rytmy euklidiańskie to idea opisana przez Godfrieda Toussainta, wywedziona z algorytmu wyszukiwania największego wspólnego dzielnika dwóch liczb naturalnych autorstwa greckiego antycznego filozofa i matematyka Euklidesa oraz badań E. Bjorklunda nad wykorzystaniem uzyskanych dzięki euklidiańskiemu algorytmowi patternów w polu współczesnych nauk stosowanych (Bjorklund formułował swoje idee pracując dla Los Alamos National Laboratory we wczesnych latach 2000). Godfried Toussaint szczegółowo omawia swoją koncepcję w artykule The Euclidean Algorithm Generates Traditional Musical Rhythms, ukazując, w jaki sposób rytmiczne patterny charakterystyczne dla wielu kultur muzycznych z różnych czasów, odpowiadają strukturze binarnych ciągów uzyskiwanych za pomocą algorytmu Euklidesa. Koncepcja jest stosunkowo prosty do zaimplementowania w urządzeniach sterowanych cyfrowo i dr XOXE również takim mechanizmem dysponuje.