Info
Friction. sytuuje 22. Biennale Sztuki Mediów WRO 2027 w polu złożonych emergencji współczesności – ich splotach i napięciach.
Friction. (tarcie) staje się tutaj metodą poszukiwania znaczeń i alternatywnych modalności działania; praktyką pozostającą w opozycji do dominujących logik płynności, szybkości i łatwości, do naporu gładkich systemów oraz interfejsów projektowanych jako niewidzialne i bezproblemowe. Friction. jako kontra do technokapitalistycznego seamless, jako imperatyw odczuwania, jako praktyka świadomego pozostawania w niepewności.
Pojęciem Friction. próbujemy uchwycić to, czym może być ta edycja Biennale. Tym, co wydarza się pomiędzy – w przestrzeni wzajemnego oddziaływania, otwartej na dyskomfort, niepewność, ścieranie się pojęć, wizji i konceptów. To właśnie w miejscach, gdzie granice dostępnego pola stają się widoczne, pojawia się tarcie.
Friction. to próba przekroczenia ograniczenia domyślnych ustawień i związanych z nimi spłaszczeń percepcji, kierująca ku bardziej otwartym formom dystrybucji sensu i uwagi.
W procesie kuratorskiej analizy będziemy mapować współczesne pola napięć i badać zjawiska, które osoby artystyczne diagnozują, testują, współtworzą i spekulatywnie przepracowują. Poprzez uszczegółowienie i kontekstualizację zwracamy się ku obszarom zacienionym, ku praktykom partykularnym, indywidualnym i często nieatrakcyjnym z perspektywy dominujących modeli widzialności. Interesuje nas to, co niedoskonałe, niejasne, niepewne i marginalne; alternatywne infrastruktury, niezoptymalizowane systemy, praktyki powolności oraz mniej ekstraktywistyczne konfiguracje relacji z technologią, środowiskiem i sobą nawzajem.
Semantyczny zakres pojęcia Friction. będzie się manifestować w kolejnych odsłonach. Po kropce będą pojawiać się kolejne słowa tworząc zestawienia pozwalające na jego ukontekstowienie, rozszerzenie, przetworzenie, ekstrapolacje lub skupienie uwagi na konkretnym detalu.
Friction. to efemeryczna konfiguracja sensów i wypuszczanie zasięgów – grunt dla indywidualnej krytycznej analizy.
Dominika Kluszczyk + Klio Krajewska
Wybrane odniesienia:
Publikacje:
Flavia Dzodan, Affective Logistic in Sonic Acts Biennial Reader, Echoes, 2026
Flavia Dzodan, Latent Mournings: Notes on Algorithmic Haunting, San Serriffe, 2026
Jakko Kemper, Frictionlessness: The Silicon Valley Philosophy of Seamless Technology and the Aesthetic Value of Imperfection, Bloomsbury Publishing, 2024
Jakko Kemper, The Environment and Frictionless Technology For a New Conceptualization of the Pharmakon and the Twenty-First-Century User, Media Theory Journal, 2022
Anna Lowenhaupt Tsing, Friction: An Ethnography of Global Connection, Princeton University Press, 2005
Geert Lovink, Platform Brutality. Closing Down Internet Toxicity, Making Public, Valiz, 2026
Rebecca Solnit, The Beginning Comes After the End: Notes on a World of Change, Granta Books, 2026
Marta Ceccarelli, Internet’s Dark Forests: Subcultural Memories and Vernaculars of a Layered Imaginary, Aksioma, 2025
Vladan Joler, New Extractivism, extractivism.online, 2020
Prasa:
Alexander Hurst, To be human is to live with friction. That’s something AI boosters will never understand, The Guardian, 23 kwietnia 2026
Gaby Hinsliff, I baulked at the idea of ‘friction-maxxing’. But there’s more to it than meets the eye, The Guardian, 10 kwietnia 2026
Jason Snyder, Friction Is The Point: What AI Will Never Understand About Being Human, Forbes, 15 czerwca 2025
Graham Wilkinson, Humans v AI: be wary of reducing friction when friction feeds the system, The Drum, 24 kwietnia 2026
Jaron Lanier, Why Algorithms Can’t Save Us from Trolls and Hate Speech, TED Ideas, 9 kwietnia 2018
Geert Lovink i Enrico De Angelis, Interview with Geert Lovink about Platform Brutality, Institute of Network Cultures, 21 stycznia 2026